Peace Parks Foundation & Wereld Natuur Fonds – Neushoorns zijn goud waard

De neushoorn is een doelwit van stropers en wordt ernstig met uitsterven bedreigd. Niets doen voor de neushoorn is geen optie. De droom van de Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds is om de neushoorn voor uitsterven te behoeden. Zij hebben hiervoor een brede aanpak ontwikkeld. De Postcode Loterij heeft Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds in 2014 gesteund met een bedrag van 14,4 miljoen euro voor dit droomproject. De eerste resultaten van het programma zijn veelbelovend, hoewel het aantal incidenten nog altijd groot is.

De achtergrond

Op de wereld lopen nog maar zo’n 25.000 neushoorns rond, waarvan de grootste populatie leeft in wildparken in Afrika. Een neushoorn is inmiddels gemiddeld ruim 400.000 dollar waard. Alleen vanwege z’n ruim 4 kilo wegende hoorn. Dit bedrag wordt betaald in met name Aziatische landen waar men gelooft in de geneeskrachtige werking van de hoorn.

Criminele bendes maken misbruik van dit bijgeloof en zetten een structuur op van stroper tot afnemer waarbij zij zelf als tussenpersonen heel veel geld verdienen. De neushoorn is kansloos tegen de hebzucht van deze criminele bendes. De wildparken kunnen ondanks overheidscontrole de neushoorns niet afdoende beschermen. De parken zijn te groot, de nachten te donker. Stropers hebben dan vrij spel. Er worden op grote schaal neushoorns gestroopt. In 2014 zijn er meer dan 1100 neushoorn illegaal gedood. Mede door het programma van Peace Parks en WNF wordt het stropers echter steeds moeilijker gemaakt. Voor het eerst is in tientallen jaren is het aantal gedode neushoorn in 2015 gedaald. Een mooie aanmoediging om de gekozen aanpak door te zetten.

De aanpak

Peace Parks Foundation en de Postcode Loterij

Peace Parks Foundation en het Wereld Natuur Fonds hebben de handen ineen geslagen voor een krachtige, effectieve actie. Hun aanpak richt zich op drie belangrijke terreinen. Ze voeren de strijd aan de aanbodkant door de hoorn waardeloos te maken voor consumptie en daarmee voor de handel. Daarnaast pakken de organisaties de smokkel aan, op traditionele én nieuwe manieren, onder andere door de hoorn eenvoudig traceerbaar te maken en door gebruik van nieuwe technologie zoals drones. Bovendien moeten criminele netwerken blootgelegd worden en regeringen werk maken van het vervolgen van deze syndicaten. Tenslotte is voorlichting in Azië van belang om het bijgeloof te bestrijden en zo de vraag naar neushoorn-hoorn te verminderen.

Hoorns waardeloos maken

De eerste fase van het project is onderzoek doen naar de beste methodes om de hoorn waardeloos te maken. Gekeken wordt naar onder meer gps-chipping (tracking and tracing) en het zetten van een van ‘radioactieve’ handtekening  op  de hoorn. De eerste pilots voor tracking en tracing-projecten zijn in 2015 uitgevoerd. Na uitgebreid wetenschappelijk onderzoek wordt afgezien van het injecteren van hoorns met chemicaliën.

Tegengaan straffeloosheid

Peace Parks Foundation en de Postcode Loterij

Naast het zoveel mogelijk direct beschermen van de neushoorn wordt ook een einde gemaakt aan de straffeloosheid van de stropers en smokkelaars rond de neushoorn-hoornhandel. Enerzijds versterken de organisaties de meer traditionele anti-smokkelmethoden, zoals het speuren naar stropers door parkwachters en drones. Anderzijds pakt het Wereld Natuur Fonds de internationale criminaliteit rond de smokkel aan. Er is een onafhankelijke Wildlife Justice Commission opgericht die opereert vanuit Den Haag. Het doel is bewijs verzamelen, rechtspraak voorbereiden, politieke lobby en publieke druk organiseren om zo ‘wildlife crime’ een halt toe te roepen.

Bewustwordingscampagnes

Ook werken de organisaties hard om de vraag naar neushoornproducten te stoppen. Zij hebben bewustwordingscampagnes geïnitieerd in Vietnam.

Stand van zaken

Op verschillende fronten zijn resultaten geboekt in het eerste jaar van het project:

Hoorns waardeloos maken

1.     Onderzoek naar het waardeloos maken van de hoorn door het injecteren van chemicaliën heeft ertoe geleid dat Peace Parks Foundation heeft besloten hiervan af te zien. Op korte termijn wordt meer verwacht van andere technieken, zoals tracking en tracing van neushoorn en het voorzien van hoorn van een ‘radioactieve’ handtekening. De eerste techniek wordt nu in het veld getest. De tweede techniek bevindt zich nog in de onderzoeksfase.

Tegengaan straffeloosheid

2.     In 2015 zijn vier pilots gestart met het monitoren van de neushoorns door middel van een gps-volgsysteem in een aantal gebieden waar kleinere neushoornpopulaties leven. Dankzij het volgsysteem kan er direct ingegrepen worden als dat nodig is.

Dit initiatief is gekoppeld aan het surveillance- en digitale radiocommunicatieproject dat door Ezemvelo KwaZulu-Natal Wildlife in Zuid-Afrika en het Limpopo National Park in Mozambique is opgezet. Dit project maakt gebruik van dezelfde infrastructuur voor het ontvangen en verzenden van informatie via wachttorens en zendmasten. De wachttorens en de inmiddels dertien zendmasten helpen ordehandhavers sneller te reageren waardoor stroperij voorkomen kan worden.

3.    Meer dan 300 rangers in het Kruger National Park en meer dan 80 rangers in Limpopo National Park zijn getraind en voorzien van een uitgebreidere uitrusting. Het Limpopo National Park is inmiddels ook in het bezit van een vliegtuigje om een bijdrage te leveren aan de dagelijkse monitoring.

4.     In verschillende parken zijn de teams van dierenartsen versterkt en beter opgeleid, waardoor er meer capaciteit is om gewonde neushoorns te behandelen. Alles wordt uit de kast gehaald om – met name jonge – gewonde neushoorns direct en zo goed mogelijk te helpen. De dierenartsen helpen ook bij het verzamelen van forensisch bewijs tegen stropers.

Peace Parks Foundation en de Postcode Loterij

5.     Om neushoorns beter te beschermen, worden neushoorns vanuit het Krugerpark in Zuid-Afrika verplaatst naar beter beveiligde gebieden in het park. Hierdoor wordt ook het geboortecijfer van neushoorn in deze gebieden positief beïnvloed. De neushoorns die worden verhuisd, zijn uitgerust met een volgsysteem. Vanaf begin 2015 zijn er drones ingezet in het Krugerpark in Zuid-Afrika om de gebieden in de gaten te houden. Hierbij worden de eerste successen geboekt.

6.     In Mozambique is een onafhankelijke opsporingsorganisatie aangesteld. De dienst heeft inmiddels zo’n vijftien mogelijke stropers en smokkelaars in het vizier, die zij momenteel verder onderzoeken. Vier stropers zijn inmiddels gearresteerd.

7. De Wildlife Justice Commission in Den Haag is in oktober 2015 officieel gelanceerd. De eerste twee zaken zijn voorbereid, waarvan één zaak inmiddels is gedeeld en aangeboden aan de overheid van Vietnam. Wij verwachten binnenkort een reactie én actie.

Bewustwordingscampagnes

8.     Een groep jonge Vietnamezen heeft op uitnodiging van Peace Parks een trektocht gemaakt door een wildreservaat. Ook bezochten zij een neushoorn-weeshuis. De jongeren spelen de hoofdrol in een communicatiecampagne die in 2016-2107 wordt uitgerold in Vietnam. Bekijk de video:

9.     Er is een driejarige campagne gestart om het gedrag van het kapitaalkrachtige deel van de bevolking van Vietnam te veranderen. Twee van de bekendste popartiesten van Vietnam zijn een campagne gestart op de grootse privéscholen van Vietnam. Het zijn met name de ouders van deze kinderen die neushoorn-hoorn gebruiken als statussymbool.

10.     In 2015 zijn overeenkomsten getekend tussen Afrikaanse leiders en Vietnam en China ter bescherming van wildlife.

Voor het eerst sinds een decennium is het aantal verdwenen gestroopte neushoorns in Zuid-Afrika gedaald.

Uitreiking van het Droomfonds op het Goed Geld Gala

Updates:

26 augustus 2015 – Bewustwordingscampagne in Vietnam

23 januari 2015 - Rhino Protection Programma ligt op schema

10 september 2014 - Droomfonds-project ‘Neushoorns zijn goud waard’: hoe staat het ervoor?