STOP AIDS NOW! - Doorbraak in aidsbestrijding

Fotocredits: Adriaan Backer
Fotocredits: Adriaan Backer

De droom van STOP AIDS NOW! is om aids voorgoed de wereld uit te bannen. Met dit Droomfondsproject wil STOP AIDS NOW! een doorbraak realiseren in het voorkomen van hiv-infecties. Wetenschappelijke modellen voorspellen dat vroegtijdige behandeling met hiv-remmers niet alleen een positief effect heeft op de gezondheid van mensen met hiv, maar tegelijkertijd ook nieuwe hiv-infecties kan voorkomen. Daarmee kan verspreiding gestopt worden. In Swaziland bewijst STOP AIDS NOW! deze methode op grote schaal in de praktijk. STOP AIDS NOW! ontving in 2011 8,8 miljoen euro voor dit droomproject. In 2015 heeft de organisatie een extra bijdrage gekregen van de Postcode Loterij voor de volgende fase van het project.

Achtergrond

Wereldwijd zijn er 36,9 miljoen mensen met hiv. Elke 16 seconden raakt er iemand geïnfecteerd (bijna 5.500 hiv-infecties per dag) en elke 26 seconden overlijdt er iemand aan aids. Sinds 2000 zijn 38,1 miljoen mensen geïnfecteerd en meer dan 25 miljoen mensen gestorven aan aids. Aids is wereldwijd doodsoorzaak nummer één onder vrouwen in de vruchtbare leeftijd van 15 tot 45 jaar en doodsoorzaak nummer één onder jongeren in Sub-Sahara Afrika. De wetenschap heeft nog geen oplossing. Er is geen geneesmiddel en er is geen vaccin tegen aids. Gelukkig bestaat er inmiddels wel een behandeling om het hiv-virus te remmen.

Aanpak

In Swaziland wonen iets meer dan 1 miljoen mensen. 31% van de volwassenen heeft hiv. Tot 2011 werden mensen pas getest en behandeld als ze door verminderde weerstand ziek werden. Door iedereen in Swaziland uit voorzorg te testen en wanneer nodig meteen te behandelen, wil STOP AIDS NOW! het bewijs in handen krijgen dat hiv-behandeling er ook in de praktijk voor zorgt dat het virus zich niet verder verspreidt.

Stand van zaken

Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat zo vroeg mogelijk starten met de behandeling positieve gevolgen heeft voor de gezondheid van mensen met hiv én het de kans op verspreiding van het virus drastisch verkleint. Daarom is STOP AIDS NOW! inmiddels gestart met de volgende fase van het project, waarin de huidige internationale richtlijnen voor behandeling niet worden gehanteerd. Mensen die meedoen aan dit project krijgen direct nadat ze positief zijn getest behandeling met hiv-remmers aangeboden. Eerder kregen mensen pas behandeling op het moment dat hun afweersysteem verslechterd was. Zo wordt onderzocht of de verspreiding van hiv in Swaziland voorgoed te stoppen is. Het is wereldwijd de eerste keer dat deze preventiemethode op grote schaal in de praktijk getest wordt en de verwachtingen zijn dan ook hooggespannen. Het project werd onlangs zelfs door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) geroemd als een hoopvol praktijkvoorbeeld.



Fotocredits: Adriaan Backer
Fotocredits: Adriaan Backer

De resultaten tot zover

In de eerste fase van het project is hiv bespreekbaar gemaakt in de dorpsgemeenschappen en zijn mensen bewust gemaakt van het belang van testen op en behandelen van hiv. Circa 500.000 mensen zijn hiermee bereikt. De klinieken zijn voorzien van materiaal en medicatie en medisch personeel is getraind. Het project heeft de afgelopen jaren grote bekendheid gekregen onder de bevolking van Swaziland, wat bij heeft gedragen aan het doorbreken van het taboe. Ook heeft het project ertoe geleid dat de leeftijd waarop jongeren zonder toestemming van hun ouders een hiv-test mogen doen is verlaagd van 16 naar 12 jaar. Bovendien is de betrokkenheid van de overheid van Swaziland – een belangrijke partner voor het succesvol uitrollen van het project – groot. Zo zijn de belemmeringen voor mensen om zich te laten testen en indien nodig behandelen, weggenomen. Met als resultaat dat het aantal mensen dat zich jaarlijks laat testen meer dan verdubbeld is tot 285.000 en dat 90% van de mensen met hiv behandeling krijgt.

Deze succesvolle resultaten hebben de basis gelegd voor de tweede fase van het project: praktijktoetsing van de theorie dat vroegtijdige behandeling met hiv-remmers een effectieve vorm van preventie is. Deze studie vindt vooralsnog plaats in één regio in Swaziland waar een aantal klinieken overgaan op deze revolutionaire nieuwe behandelwijze. Eerste voorzichtige cijfers wijzen uit dat van alle mensen die hiv-behandeling krijgen in deze klinieken tot nu toe, een derde niet in aanmerking zou komen volgens de bestaande richtlijnen. Echter door deze nieuwe behandelwijze krijgen zij wel hiv-remmers en blijven ook zij gezond.