Droomfonds 2016 – € 9.950.000,- – M-Hakika

M-Hakika: een gezonde revolutie

De droom van Amref Flying Doctors en PharmAccess is een toekomst waarin toegang tot medische zorg in Afrika niet langer is voorbehouden aan een kleine bevoorrechte groep, maar beschikbaar wordt voor iedereen. Zodat iedereen kan bouwen aan een gezonde toekomst. In 2016 ontvingen Amref Flying Doctors en PharmAccess € 9.950.000 uit het Droomfonds van de Postcode Loterij om de gezondheidszorg in Kenia definitief te veranderen.

Achtergrond

Een groot deel van de mensen in Afrika heeft niet of nauwelijks toegang tot de basisvoorzieningen die nodig zijn om voor henzelf en hun gezin te zorgen. Gezondheidszorg is een luxe, als die al beschikbaar is en van gedegen kwaliteit. In Kenia leeft meer dan 52% van de bevolking onder de nationale armoedegrens. Cijfers van het ministerie van Gezondheid laten zien dat 2 op de 5 mensen bij ziekte niet naar de dokter gaan omdat ze het geld er niet voor hebben en de zorg van slechte kwaliteit is. Kenia besteedt slechts 5,9% van de overheidsbegroting aan zorg (in Nederland is dat 20%). Daarbij wordt de helft van het totale budget dat zorginstellingen ontvangen aan zorg besteed. De andere helft, neerkomend op bijna € 500 miljoen per jaar, gaat verloren in bureaucratie en corruptie. Het huidige systeem is vastgelopen. 

Tegelijkertijd is er ook veel vooruitgang. Op het gebied van informatie en communicatie heeft een ongekende revolutie plaatsgevonden, die maakt dat iedereen met elkaar in verbinding staat en te bereiken is. Vrijwel alle volwassenen (93%) hebben een simkaart en maken gebruik van een mobieltje en 17 miljoen Kenianen (85% van de volwassen bevolking) gebruiken M-Pesa waarmee ze via hun mobiele telefoon direct geld overboeken, sparen en opnemen. Dit heeft geleid tot een enorm positieve impact op het gebied van emancipatie en empowerment. Nu is de tijd gekomen om deze revolutie door te trekken naar de gezondheidszorg. Daar is het droomproject M-Hakika op gericht.

Aanpak

M-Hakika (Hakika betekent ‘zekerheid’) brengt kennis, kwaliteit en financiering van de gezondheidszorg op een slimme manier bij elkaar. De kern is een zorgportemonnee op de mobiele telefoon. Hiermee kunnen patiënten betalen en sparen voor medische kosten. Ze kunnen samen sparen voor zorg en worden aangesloten op verzekeringen, op donorprogramma’s die hen nu niet bereiken. Ze kunnen zelf kiezen waar ze behandeld willen worden, op basis van informatie over kwaliteit. Amref en PharmAccess zetten in het project de vrouw centraal, omdat zij vaak verantwoordelijk is voor de zorg van haar gezin. M-Hakika wordt gestart in Kenia en hopelijk daarna in nog veel meer landen in Afrika.
Met het Droomfonds worden de mobiele portemonnees van 200.000 vrouwen (en daarmee hun gezinnen) gevuld in de sloppenwijken van Nairobi, het afgelegen district Samburu en een nog te bepalen derde district. 300 klinieken worden opgenomen in een kwaliteitsprogramma en via e- en m-learning worden 5.000 gezondheidswerkers getraind.

Stand van zaken

De afgelopen jaren zijn de onderliggende technologieën ontwikkeld en op dit moment worden alle onderliggende technologieën bij elkaar gebracht. In het eerste half jaar van 2016 hebben er twee workshops plaatsgevonden in Kenia met alle betrokkenen en alle belangrijke partners hebben afspraken met elkaar gemaakt. Inmiddels zijn 10.000 gezinnen en 1.300 klinieken aangesloten op de mobiele gezondheidsportemonnee in een testsetting die in oktober is gestart en de basis is voor de verdere ontwikkeling van M-Hakika.