Stichting DOEN functioneert goed als verdeelfonds Nationale Postcode Loterij

Amsterdam, 17 juli 2014 - De Kansspelautoriteit (Ksa) heeft in kaart laten brengen hoe de relatie functioneert tussen de Nationale Postcode Loterij en haar verdeelfonds Stichting DOEN. Deze structuur is 21 jaar geleden vormgegeven naar aanleiding van een advies van een onafhankelijk onderzoeksbureau (Andersson, Elffers, Felix). Het nu door Allen&Overy (A&O) uitgevoerde onderzoek stelt tot tevredenheid van de Postcode Loterij vast dat de gekozen structuur nog altijd voldoet aan wet- en regelgeving.

Stichting DOEN: het verdeelfonds van de Nationale Postcode Loterij

De Postcode Loterij steunt sinds haar oprichting in 1989 goededoelenorganisaties op het gebied van mens en natuur met een jaarlijkse bijdrage van 500.000 euro of meer. Stichting DOEN is in 1991 opgericht als verdeelfonds van de loterij: DOEN ondersteunt, begeleidt en participeert in kleinere en nieuwere organisaties die (nog) geen bijdrage ontvangen van de loterij.  

Voor de Postcode Loterij is het van groot belang dat Stichting DOEN zich blijft richten op de doelstellingen waarvoor zij is opgericht. Op deze wijze heeft Stichting DOEN de afgelopen 25 jaar duizenden initiatieven gesteund op het gebied van groene en sociale economie, cultuur en cohesie, in Nederland en daarbuiten.

Passende structuur voor een verdeelfonds met duurzame doelstelling

De structuur tussen loterij en verdeelfonds is zodanig opgezet dat een zorgvuldige behandeling van aanvragen, verdeling, keuzes en verantwoording van de jaarlijkse schenking die Stichting DOEN ontvangt van de Nationale Postcode Loterij gewaarborgd wordt.

A&O trekt de volgende conclusie over de relatie tussen de loterij en haar verdeelfonds: “Op basis van dit wettelijk kader zien wij geen problemen in de huidige organisatiestructuur en de inrichting daarvan in de praktijk van de Holding, de NPL en DOEN.”(blz 14)

A&O beoordeelt de structuur als volgt: “Tussen de Holding, de NPL en DOEN bestaat een verwevenheid, doordat in de organisatiestructuur een formele invloed van de Holding en de NPL op DOEN is vastgelegd;

  • Deze verwevenheid blijkt in de praktijk ook uit de informele invloed van de Holding en de loterij op de verdeling van de gelden door DOEN;
  • De verwevenheid is niet in strijd met enige wet- of regelgeving;
  • Uit het onderzoek is niet gebleken van concrete problemen als gevolg van de verwevenheid (...);
  • Dit neemt niet weg dat de verwevenheid risico's met zich meebrengt, namelijk een afbreukrisico voor de loterij en een kans van belangenverstrengeling, hetgeen het vertrouwen van de consument in de loterij zou kunnen schaden.” (blz 3)

CBF keur

Ook bij het oordeel van het Centraal Bureau Fondsenwerving (CBF) sluit A&O zich aan: “Bij de toetsing van DOEN kijkt het CBF eveneens naar de verhouding tussen de NPL en DOEN. Het CBF vindt de verhouding tussen de NPL en DOEN niet problematisch, aangezien het bestuur van DOEN onafhankelijk van de NPL kan functioneren en zijn doelen in onafhankelijkheid kan nastreven. DOEN heeft dan ook het CBF-Keur.” (blz 14)

Tot slot onderschrijft A&O het doel van de gekozen governance: “Kortom, de huidige organisatiestructuur stelt de NPL in staat de focus op de loterij zelf te houden door werk uit te besteden en het afbreukrisico voor de loterij te beperken, maar tegelijkertijd wel invloed op DOEN te houden. Door middel van deze invloed kan de loterij de functie van DOEN waarborgen.” (blz 8)

Aanbeveling Allen&Overy

Belangrijke waarborg bij de Nationale Postcode Loterij is dat er geen functies of familiaire banden mogelijk zijn tussen de Postcode Loterij en haar begunstigden.

A&O ziet op dit vlak een aandachtspunt: “Er bestaan momenteel binnen de NPL en DOEN verschillende regelingen die een belangenverstrengeling tussen leden van en binnen de betrokken entiteiten moeten voorkomen. Deze regelingen worden zeer waardevol geacht en scheppen vertrouwen bij de consumenten in de loterij. Er bestaat momenteel echter geen regeling die een belangenverstrengeling tussen leden en/of hun familieleden van het bestuur en de RvC van de Holding en de NPL enerzijds en de begunstigden van DOEN anderzijds tegengaat, ondanks de materiële betrokkenheid van de Holding bij besluiten over participatievoorstellen bij DOEN.” (blz 16)

A&O adviseert een verdere beperking van risico's: “Ondanks het feit dat tot op heden niet van een verwezenlijking van bovengenoemde risico's is gebleken, is het van belang – en dan met name voor de loterij zelf – om deze risico's eveneens voor de toekomst tot een minimum te beperken. Het feit dat een dergelijk risico zich in het verleden nog niet heeft gerealiseerd, moet de betrokken partijen niet afwachtend maken. Het is van belang dat dergelijke risico's op voorhand beperkt worden.” (blz 17)

Uit het rapport volgt vervolgens de aanbeveling de bepalingen in de statuten uit te breiden zodat ook begunstigden van Stichting DOEN hieronder gaan vallen. De Postcode Loterij en Stichting DOEN zullen deze aanbeveling overnemen.