Hoe zorg je ervoor dat er geen plastic meer vanuit de rivieren de zee instroomt? En kunnen we een milieuvriendelijke batterij ontwikkelen om duurzame energie op te slaan? Op deze vragen hebben de Nederlandse start-ups AquaBattery en The Great Bubble Barrier het antwoord en daarom staan ze in de finale van de Postcode Lottery Green Challenge. Op 13 september nemen zij het op tegen Algiknit uit de Verenigde Staten, LettUs Grow uit de UK en Reverse Resources uit Estland. Uit 845 ingestuurde businessplannen koos de prejury deze vijf start-ups als meest innovatieve en impactvolle ondernemingen in de strijd tegen klimaatverandering. Waar het ze allemaal om te doen is? De hoofdprijs van 500.000 euro. Maar geen van de finalisten gaat met lege handen naar huis. De runner-up wint 200.000 euro, de overige drie finalisten krijgen ieder 100.000 euro.

Zeezeilster Anne Marieke Eveleens (29), medeoprichter van The Great Bubble Barrier, vertegenwoordigt de Amsterdamse start-up in de finale. Ongeveer 80% van het plastic in de zee stroomt via rivieren de oceaan in. Om de plasticsoep aan te pakken heeft The Great Bubble Barrier een luchtbellenscherm voor rivierbeddingen ontwikkeld dat plastic afvangt voordat het in zee terecht komt. Deze vinding perst lucht onder hoge druk door een geperforeerde buis op de rivierbodem. Hierdoor ontstaat een gordijn aan luchtbellen dat zowel de stroom van plastic afval aan het wateroppervlak als de zwevende microdeeltjes onderwater blokkeert. Langs het luchtbellengordijn drijft het plastic naar de waterkant waar het wordt afgevangen voor recycling.

De tweede finalist is Emil Goosen (29), medeoprichter van AquaBattery. Deze spin-off van TU Delft heeft de ‘Blue Battery’ ontwikkeld, een energieopslagsysteem dat werkt op basis van water en tafelzout. Het heeft geen chemische reactie nodig om energie op te slaan en vrij te geven. De innovatie biedt daarmee een veilige en duurzame oplossing voor het opslaan van energie uit hernieuwbare bronnen, zoals wind- en zonne-energie. Het duurzaam kunnen opslaan van de groeiende hoeveelheid hernieuwbare energie is essentieel voor de transitie naar duurzame energie. De veiligheid en de schaalbaarheid van de Blue Battery, maakt het opslagsysteem geschikt om in de bebouwde omgeving te plaatsen. Daarmee onderscheidt het zich van andere energieopslagsystemen.

Zeewiertextiel
De Amerikaanse Tessa Callaghan (26) is onze derde finalist en medeoprichter van de Amerikaanse start-up AlgiKnit. Dit bedrijf maakt vezels van kelp, een zeewiersoort, die gesponnen worden tot vezelgaren. Door het gebruik van biomaterialen biedt AlgiKnit een oplossing om de sterk vervuilende textielindustrie te veranderen in een circulaire economie. Na gebruik kan dit ‘zeewiertextiel’ als compost of als diervoer dienen. Het verkleint tevens de CO2-voetafdruk van de kledingindustrie doordat er tijdens het wassen geen schadelijke vezeldeeltjes verloren gaan, zoals bij polyester. Het bedrijf werkt aan een prototype van een T-shirt, sneakers volgen.

Gewassen laten groeien in mist
Finalist nummer vier is Charlie Guy (25), medeoprichter van de Britse start-up LettUs Grow. Een derde van de wereldwijde CO2-uitstoot is te herleiden naar onze voedselproductie. Door de groeiende wereldbevolking neemt de uitstoot alleen maar toe en raakt landbouwgrond schaars. Verticale standslandbouw biedt een oplossing. Dit is een vorm van landbouw waarbij gebruik wordt gemaakt van gestapelde kweeklagen in fabriekshallen of leegstaande kantoorpanden. Door ook de hoogte te benutten, krijg je meer opbrengst per vierkante meter dan bij traditionele landbouw. LettUs Grow biedt een unieke benevelingsmethode voor deze manier van kweken. In tegenstelling tot methodes waarbij de gewassen in aarde of waterbakken groeien, hangt LettUs Grow de wortels in een dichte en voedzame mist. Dit leidt tot een betere oogst en significant minder water- en energieverbruik. Door de gewassen dichterbij de consument te telen neemt tevens de CO2-uitstoot van transport af.

Recyclemarktplaats voor de textielindustrie
De laatste finalist is Ann Runnel (36) uit Estland, medeoprichter van de start-up Reverse Resources. Reverse Resources is een softwareplatform voor het recyclingproces in de kledingindustrie. Middels het platform kunnen kledingfabrikanten hun aanbod van kledingresten direct afstemmen met textielrecyclers. Hierdoor krijgt de textielrecycler inzicht in de kwaliteit van de reststromen en neemt zowel de vraag naar nieuwe stoffen (-3%) als de textielverspilling in de fabrieken (-20%) af. Dit was tot op heden niet mogelijk, waardoor veel restpartijen bleven liggen en uiteindelijk werden verbrand. Ook biedt het platform een oplossing voor het in kaart brengen en traceren van textielrestanten uit de textiel- en kledingproductie.

Finale op 13 september in Amsterdam
De finale vindt plaats op donderdag 13 september in de Gashouder in Amsterdam en is ook via een livestream op www.greenchallenge.info te volgen.