Hivos en Greenpeace

Hivos en Greenpeace: Alle ogen op de Amazone

Het is de droom van Hivos en Greenpeace dat de grootschalige ontbossing van het Amazone-regenwoud stopt. Om deze droom te verwezenlijken is een bijzondere coalitie van milieu- en mensenrechtenorganisaties samengebracht. Met Alle ogen op de Amazone worden moderne technologieën zoals satellieten, drones en tablets verbonden met de eeuwenoude kennis van de boswachters van de Amazone: de inheemse bevolking.

Achtergrond

Bossen zijn van levensbelang voor het voortbestaan van onze planeet. Ze zorgen voor schone lucht, vers water en houden miljarden tonnen CO2 vast. Maar overal ter wereld verdwijnen bossen in een hoog tempo door menselijk handelen. Wat overblijft zijn kaalgeslagen en platgebrande terreinen, uitgestrekte landbouwgronden en zwaar vervuilde mijnbouwgebieden.

Elk jaar gaat gemiddeld bijna 9 miljoen hectare bos verloren. Dat is ruim twee keer de oppervlakte van Nederland. De eeuwenoude bomen verdwijnen voor onze planken, chocolade (palmolie), leren tasjes, goud en olie. De consequenties voor mens en natuur zijn enorm.

Inheemse volken leven al eeuwen in harmonie met de natuur. Het regenwoud is hún land. Inheemse gemeenschappen die in de bossen leven zijn cruciaal voor de duurzame bescherming van het regenwoud. Maar zij hebben vaak niet de middelen, kennis of contacten om voor hun rechten op te komen en hun leefomgeving effectief te beschermen.

Aanpak

Hivos en Greenpeace slaan, samen met een brede coalitie van natuurbeschermings- en mensenrechtenorganisaties, de handen ineen. Met behulp van de laatste technologische ontwikkelingen stellen zij inheemse gemeenschappen in het Amazonegebied in staat om hun bos en leefgebied effectief en langdurig te beschermen.

De sleutel tot duurzame bescherming van het regenwoud ligt in de handen van de inheemse bevolking. De belangrijkste factor in alle activiteiten is de samenwerking met deze lokale gemeenschappen. De inheemse bevolking krijgt ondersteuning bij het vastleggen en beschermen van hun landrechten. Via verbeterde satelliettechnologie en dronebeelden kunnen ze de ontbossing snel en effectief in kaart brengen. Met dit onomstotelijke bewijs kunnen inheemse groepen zelf actie ondernemen. Zij krijgen hulp bij het vinden en krijgen van toegang tot internationale netwerken en forums.
De lokale gemeenschappen worden daarnaast getraind in hoe ze zichzelf zo goed mogelijk kunnen beschermen. Ze leren risico’s in te schatten en te beheersen, maar ook hoe ze juridisch en digitaal veilig kunnen werken. Indien nodig worden activisten die direct gevaar lopen weggehaald uit hun regio of land. Tegelijkertijd legt dit project de internationale productieketens bloot, die lopen van de Amazone tot aan de toonbank.

Stand van Zaken

Alle ogen op de Amazone heeft 9 gebieden in Brazilië, Ecuador en Peru geselecteerd die in samenwerking met de inheemse bevolking worden beschermd. In totaal gaat het om een oppervlakte van ruim twee keer Nederland. In 2018 is het project gestart met concrete activiteiten: het verzamelen van bewijsmateriaal en het opbouwen van campagnes en juridische trajecten om het regenwoud te beschermen.

In Ecuador en Peru zijn inheemse gemeenschappen getraind in het maken van video's waarmee ze de illegale activiteiten in hun leefgebied kunnen vastleggen. Ook zijn trainingen gegeven in het gebruiken van drones en het maken van goede kaarten. Zodat de ontbossing en vervuiling door oliewinning of mijnbouw effectief in kaart kan worden gebracht.

Door technische ontwikkelingen, zoals het verbeteren en integreren van verschillende satellietsystemen, kan informatie over ontbossing sneller en gemakkelijker worden geanalyseerd. Eén van de technieken die wordt gebruikt om gebieden in kaart te brengen is nu ook aangepast voor gebruik op mobiele telefoons. Dat maakt het voor de lokale inheemse teams gemakkelijker om hun leefgebied zelf vast te leggen.

Er zijn belangrijke stappen gezet in het tegengaan van (illegale) ontbossing en vervuiling. Zoals het gebied van de Karipuna, een inheems volk in de staat Rondônia in Brazilië. Ondanks dat ze in een officieel beschermd gebied in het Amazoneregenwoud wonen, is hun grondgebied nog nooit eerder zo zwaar bedreigd geweest door illegale houtkap. In april 2018 bezocht één van de jonge leiders, Adriano Karipuna, de Verenigde Naties in New York waar hij een speech gaf over de bedreigde situatie van zijn volk en hun land. In oktober 2018 bezocht zijn broer, André Karipuna, een VN-vergadering in Genève. Zijn bezoek leverde een aantal artikelen op in Nederlandse media. Het indienen van klachten bij federale en lokale autoriteiten heeft aan het einde van het jaar 2018 geleid tot een politie-inval in het gebied van de Karipuna om illegale houtkap te identificeren.  

De Kofan, een groep inheemse bewoners in de Amazone in Ecuador, heeft in oktober 2018 een hele belangrijke rechtszaak gewonnen. De Ecuadoraanse overheid werd hierdoor gedwongen om alle concessies voor mijnbouw op en rond hun leefgebied in te trekken. Concreet betekent dit dat meer dan 32.000 hectare regenwoud kan worden beschermd tegen de verwoestende invloed van goudmijnen op natuur en mens. De rechtbank in Ecuador accepteerde voor het eerst bewijsmateriaal over milieuvervuiling als gevolg van mijnbouw, dat de Kofan gemeenschap zelf heeft vastgelegd. 

Ook in Nederland is aandacht gevraagd voor de bescherming van de Amazone en haar bewoners. Hivos en Greenpeace hebben een open brief gestuurd naar de Volkskrant naar aanleiding van de verkiezing van de Braziliaanse president Bolsonaro. Hiermee wilden ze aandacht vragen voor de mogelijke negatieve gevolgen van de verkiezingsbeloften van Bolsonaro en de Nederlandse overheid oproepen om actie te ondernemen. Er zijn hierover ook vragen in de Tweede Kamer gesteld.

Dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij komt Alle ogen op de Amazone iedere dag een stap dichterbij de droom: het stoppen van de grootschalige ontbossing en vervuiling van het Amazoneregenwoud.

2017 - Hivos en Greenpeace: Alle ogen op de Amazone

Project
Samen met de inwoners van het Amazonegebied de strijd aan tegen de verregaande ontbossing
Bijzonder project in
2017
Steun voor dit project
image/svg+xml Schaduw voor wimpel, realistischer gemaakt met lichte blur en verloop van donker naar transparant Oranje wimpel, kleurverloop, met witte tekst € 14.825.000,-